Moderna izložbena djelatnost počinje tek nakon pedestih godina, djelatnošću Doma kulture i djelovanjem slikarske grupe “Četvorica”. S izložbenom djelatnošću raste i interesovanje za likovnu umjetnost u Banjaluci ali i drugim gradovima BiH. U periodu od 1955. do 1965. godine i Banjaluku dolaze istaknuti jugoslovenski slikari: Peđa Milosavljević, Nedeljko Gvozdenović, Stojan Aralica, Ivan Radović, Ismet Mujezinović, Jovan Bijelić, Antun Augustinčić. U samom gradu aktivni su studenti okupljeni oko Kluba akademičara.

Ali sa stasanjem mladih slikara, među kojima su duh moderne umjetnosti unijeli Simić, Misirlić, Štaljo i Ćurić, studenti Pedagoške akademije na kojoj je kao profesor radio Božo Nikolić, iskrsava potreba stvaranja jedne čvršće instucije koja će se baviti kako izložbenom djelatnošću tako i okupljanjem likovnih umjetnika. Otvara se Ekspozitura Umjetničke galerije BiH iz Sarajeva za čije se prostore daje dio drugog sprata Doma kulture.

Tu aktivnost prekida katastrofalni zemljotres od 26. i 27. oktobra 1969. godine. Istaknuti slikari, istoričari umjetnosti i prijatelji Banjaluke pokrenuli su akciju prikupljanja umjetničkih djela za aukcijsku prodaju kako bi se tako dobijena sredstva utrošila za direktnu pomoć stanovništvu, ali se od toga odustalo. U prvom krugu prikupljanja pristiglo je više od šest stotina djela kako jugoslovenskih tako i svjetskih umjetnika.

Odlukom Skupštine opštine Banjaluka od 13. januara 1971. osnovana je Umjetnička galerija Banjaluka kao galerija solidarnosti umjetnika svijeta sa stradalom Banjalukom. Kustosi Vidosava Grandić, Meliha Husedžinović, Dragojla Tošić, Ljiljana Perduv-Misirlić orijentisali su djelatnost Galerije ka prezentaciji moderne umjetnosti, organizujući i bijenalni Jesenji salon na kome su učestvovala mnoga istaknuta imena ove jugoslovenske likovne scene. Istovremeno su organizovane izložbe umjetnika rodom s prostora Bosanske krajine.

Tragajući za pogodnim objektom za smještaj Umjetničke galerije Skupština opštine Banjaluka mijenjala je ideje i lokacije, da bi se na kraju prihvatilo da to bude zgrada bivše željezničke stanice Banjaluka-grad. Ali objekat je prvo trebalo temeljito sanirati i tom poslu se pristupilo 22. aprila 1980. godine. Projekat sanacije izradio je dipl. ing. arh. Enes Kartal iz RO “Projekt”, dok je enterijer projektovao arh. Božidar Lapaine iz RODI “Vrbas”, svi iz Banjaluke. Stručni konsultant uz radnike Galerije bio je i Želimir Košćević, predavač muzeologije na katedri za povijest umjetnosti Filozofskog fakulteta u Zagrebu i kustos Galerije savremene umjetnosti.

Zgrada Stare željezničke stanice u Banjaluci je prvi objekt takve vrste na Balkanu koji je izgradila Austrougarska monarhija u posljednjoj deceniji devetnaestog vijeka. Kao takav 1971. stavljen je pod zaštitu države, što je, prilikom sanacije obavezivalo i projektanta i izvođače da mu zadrže ili vrate u prvobitni izgled sve četiri fasade, dok su u unutrašnjosti, u mjeri koju su to konstruktivne mogućnosti dozvoljavale, izvršene neke preinake. Ovim preinakama čitavo prizemlje je pretvoreno u izložbeni prostor, nažalost, samo sa 165 kvadratnih metara. Tu je postavljena i prva stalna postavka pored koje su se odvijale najrazličitije priredbe kulturnog karaktera.
 

Muzej savremene ujetnosti - intervju s kustosom