Džamije u Gornjem Šeheru izgrađene tokom XVI stoljeća

CAREVA
Prva džamija koja je izgrađena u Banjaluci bila je Careva u Gornjem šeheru, koja je podignuta na ime sultana Sulejmana El’ Kanunija (Zakonodavca), pa je otuda ova džamija i dobila i ime Careva džamija, a nalazila se u centru prve čaršije u Gornjem Šeheru. Imala je još i nazive Hunćarija i Atik ili Stara džamija. Ova džamija je izgrađena 1527. Srušena je 1957.godine.

TABAČKA
Nastala je vrlo rano, u XVI stoljeću. Imala je drvenu munaru, a nazvala se tako po obrtnicima – kožarima koji su tu na obali Vrbasa štavili kožu. Vjerovatno je i osnivač ove džamije bio po zanimanju tabak. Srušena je 1919.

KUBAD-AGINA DŽAMIJAOsnivac džamije Kubad-aga je u današnjem Gornjem Šeheru imao veći zemljišni posjed. Bio je šef policije i starosjedilac. Džamija je izgrađena polovinom XVI stoljeća i tad je nastala i okolna mahala. Zbog svoje pozicije prozvana je DŽAMIJA NA STIJENI. Srušena je 1930.

DŽAFER-AGINA DŽAMIJA
Nalazila se na Grabu, a izgradio ju je Džafer-aga, negdje između 1528. i 1580. Srušena je 1928.

HADŽI BEGZADOVA ILI GRABAČKA DŽAMIJA
Ta džamija je morala nastati rano, vjerovatno u prvim decenijama turske uprave. Sve do zemljotresa na tom mjestu je postojala džamija sa drvenom munarom, pravljena od ćerpića i drveta. Ova džamija je porušena iza zemljotresa, i nakon toga je od temelja napravljena nova sa lijepom kamenom munarom. Nalazila se sve do 1993. na Grabu, kad je minirana.

OSMAN-ŠAHOVA DŽAMIJA
Ova džamija je izgrađena 1563. Nalazila se u Gornjim Sitarima. Osnivač joj je drugi bosanski sandžak-beg koji je doprinio razvitku Banjaluke, Osman Šah-beg Skenderpašić. Zanimljivo je da je ova džamija u krovnoj konstrukciji imala urezane krstove, pa se pretpostavlja da je možda prije dolaska Turaka bila katolička crkva. Imala je drvenu munaru, srušena je 1959.

KALENDERIJA ILI SINIKOVA DŽAMIJA
Izgrađena je poslije izgradnje džamije u Gornjim Sitarima, a nazire se iz samog imena te džamije, da joj je osnivač, čije je ime nepoznato, vjerovatno bio derviš i pripadao islamskom mističkom redu kalenderija, koju je oko 1300. osnovao kalender Jusuf Andalusi. Imala je drvenu munaru, a srušena je 1923. Ostaci su joj stajali do iza drugog svjetskog rata.

SITARSKA DŽAMIJA
Nalazila se u Donjim Sitarima. Ime osnivača te džamije je davno zaboravljeno, a izgrađena je oko vremena kad je podignuta Sinikova džamija. Prenesena je u Bronzani Majdan šezdesetih godina XIX stoljeća, a na njenom mjestu je izgrađena prodavnica.

DŽAMIJA NA ILIDŽI
Prema popisu mahala iz 1604. vidimo da je osnivač džamije Mahmud Ćelebi. Izgrađena je krajem XVI stoljeća i imala je drvenu munaru. Banje u ovoj mahali također potiču iz XVI stoljeća.

MUSALA (otvoreni prostor za obavljanje vjerskih dužnosti)
Također se nalazila na Ilidži i bila je prvi objekat koji je izgrađen u Banjaluci za vrijeme turske vladavine. To je bio otvoreni prostor sa mihrabom i mimberom. Musala je srusena 1957.

SOFI MEHMED-PAŠINA ILI JAMA DŽAMIJA
Ubrajala se među najstarije banjalučke džamije. Izgradio ju je prvi bosanski sandžak-beg sa sjedištem u Banjaluci 1554. Sofi Mehmed-paša. Pretpostavlja se da je njegovu džamiju gradio Mimar Sinan, a vjeruje se da je imala kupolu, sve do 1688. Džamija je obnovljena 1789. i još nekoliko puta u novije doba. Od prvobitne džamije u novije doba očuvala se jedino njena majstorski izvedena munara koja je srušena 1989, portal sa natpisom o obnovi 1789. i zanimljiva jama u enterijeru džamije, koja se očuvala sve do rušenja 1993. Do rata je pod četverostresnim krovom imala betonsku kupolu, i dobila je novi mihrab i mimber. Pedesetih godina XIX stoljeća imala je mimber od drveta, ukrašen vegetabilnim ornamentima i obojene drvene sofe. Nedaleko ove džamije nalazila se sve do koju godinu iza okupacije 1878. stara Skorupova ili Jama medresa. Ne zna kad je nastala ova medresa i tko ju je pravio. Džamija je minirana i potpuno srušena 4. jula 1993.

To su džamije u Gornjem Šeheru koje su sve izgrađene u XVI stoljeću.